YeuNgay.comYêu Ngay
Bảo vệ cha mẹ và người thân

Con ở xa, cha mẹ ở quê một mình: nhờ ai để ý khi cha mẹ có người mới quen

Con làm ăn xa, cha mẹ ở quê một mình và có người mới quen. Dựng ba vòng người để ý, nhờ sao cho khỏi thành canh chừng, lịch gọi điện và việc làm khi có tin báo.

A Vietnamese man in work clothes stands on a city apartment balcony at night making a phone call, distant blurred lights behind him, camera from inside the room

Khi con ở xa mà cha mẹ ở quê một mình bắt đầu có người mới quen, cách bảo vệ bền nhất là dựng ba vòng người ở gần có thể để ý giúp, nhờ họ theo cách không biến thành canh chừng, giữ lịch gọi điện đều có vài câu hỏi nhẹ, và có sẵn kế hoạch cho hai mươi bốn giờ đầu khi nhận tin báo. Con không thể có mặt mỗi ngày. Những người ở gần thì có, và họ thường thấy dấu hiệu trước con nhiều tuần.

Tình huống giả định: anh Đạt, 38 tuổi, làm công trình ở thành phố, mỗi năm về quê ba bốn lần. Mẹ anh, bà Thu, 66 tuổi, sống một mình từ khi bố anh mất. Gần đây một người cô họ gọi cho anh, kể rằng có một người đàn ông lạ hay tới nhà bà, và bà hỏi cô cách chuyển tiền qua điện thoại. Anh Đạt không thể bỏ việc về ngay. Bài này đi theo những gì anh làm được từ xa, và những gì đáng làm từ trước khi có chuyện.

Ba vòng người ở gần cha mẹ

Ghi ra một danh sách cụ thể, có tên, có cách liên lạc. Mỗi vòng để ý một kiểu, không ai phải làm việc của người khác.

VòngLà aiNhờ để ý gìKhông nhờ gì
Vòng mộtAnh chị em, cô dì chú bác ở gần, một người hàng xóm thân nhấtMẹ có vẻ thế nào, có khách lạ, có hỏi chuyện tiền khôngKhông nhờ hỏi dò hay đọc điện thoại của mẹ
Vòng haiBạn thân của mẹ, người cùng hội nhóm, cùng lớp tậpMẹ có bỏ sinh hoạt, có hay nhắc tới người mới khôngKhông nhờ kể lại chuyện riêng mẹ tâm sự
Vòng baNgười mẹ gặp hằng ngày: chủ tiệm tạp hoá, người bán hàng quen ở chợ, trưởng thônChỉ những bất thường rõ: mẹ bán đồ, hỏi chỗ đổi tiền, có người lạ đưa đónKhông kể chuyện gia đình với họ
Chính mẹBà ThuBiết rằng con có nhờ người hay qua thămKhông giấu mẹ việc nhờ người để ý

Dòng cuối là dòng hay bị bỏ qua. Nếu mẹ biết con nhờ cô họ hay qua chơi, mẹ thấy đó là quan tâm. Nếu mẹ phát hiện con nhờ người theo dõi sau lưng, mẹ thấy bị xúc phạm, và người kia có thêm lý do để nói "con cái em cho người canh em".

Nhờ thế nào cho khỏi thành canh chừng

Khác biệt giữa quan tâm và canh chừng nằm ở hai chỗ: người được nhờ để ý điều gì, và họ làm gì với điều thấy được. Một người cô hay ghé chơi, uống chén nước, hỏi chuyện vườn tược, rồi báo con "dạo này mẹ cháu vui, có ông nào hay tới" là quan tâm. Một người cô được nhờ đếm khách, ghi biển số xe, hỏi dò hàng xóm về người lạ là canh chừng, và sớm muộn mẹ cũng biết.

Khi nhờ, anh Đạt nói rõ mình nhờ gì: "Cô hay qua chơi với mẹ cháu giúp cháu. Nếu mẹ có hỏi chuyện chuyển tiền, vay mượn, bán đồ, hay có ai làm mẹ sợ, cô gọi cháu ngay. Còn chuyện mẹ có bạn mới thì cô cứ để mẹ vui." Câu nhờ như vậy cho người ở gần một ranh giới rõ: họ không phải người quyết định mẹ được yêu ai.

Đừng nhờ quá nhiều người. Ba bốn người là đủ. Càng nhiều người được nhờ, chuyện càng dễ lan thành lời đồn trong xóm, và mẹ càng dễ thấy cả làng đang nhìn mình. Cũng đừng nhờ người hay nói chuyện, dù họ ở gần nhất.

Lịch gọi điện có vài câu hỏi nhẹ

Gọi đều quan trọng hơn gọi lâu. Mẹ quen giờ con gọi thì cũng quen kể. Những câu dưới đây không tra hỏi, nhưng giúp con nghe ra thay đổi.

  • Mỗi tối hoặc cách ngày, cùng một giờ: "Hôm nay mẹ ăn gì? Có ai qua chơi không mẹ?"
  • Mỗi tuần một lần, gọi video: để nhìn thấy mẹ, nhà cửa, đồ đạc. Đồ quen thuộc biến mất là một dấu hiệu.
  • Khi mẹ nhắc tới người mới: "Bác ấy người ở đâu hả mẹ? Hai người hay đi đâu chơi?" Chỉ hỏi để mẹ kể tiếp.
  • Mỗi tháng một lần, hỏi về tiền một cách tự nhiên: "Lương hưu tháng này về chưa mẹ? Mẹ có cần con gửi gì không?"
  • Khi giọng mẹ khác thường: "Mẹ có chuyện gì lo à? Mẹ cứ kể, con không mắng đâu."

Anh Đạt nhận ra một điều sau hai tuần gọi đều: mẹ anh nhắc tới "ông Hưng" nhiều hơn, và có hai lần mẹ hỏi anh số tài khoản của mẹ có nhận tiền từ nơi khác được không. Anh ghi lại cả hai lần, ngày giờ, đúng câu mẹ nói.

Những dấu hiệu người ở gần thấy trước con

Người lạ đưa đón, ở lại nhà, cầm chìa khoá. Người mới quen tiến rất nhanh vào đời sống hằng ngày của mẹ: đưa đi ngân hàng, đi chợ, ở lại qua đêm khi chưa ai trong nhà biết họ là ai.

Mẹ đi ngân hàng, đi tiệm vàng nhiều hơn thường lệ. Người bán hàng quen và hàng xóm thường để ý chuyện này. Một người lớn tuổi đi rút tiền ba lần trong một tuần là điều đáng hỏi.

Đồ đạc, vàng, xe máy biến mất hoặc được rao bán. Bán đồ để "giúp người ta" là bước rất hay gặp khi tiền mặt đã cạn.

Mẹ bỏ sinh hoạt quen thuộc. Không đi tập thể dục, không qua nhà bạn, không đi hội. Người cùng nhóm thấy trước tiên.

Mẹ có vẻ sợ hoặc giấu giếm. Giật mình khi có người tới, đóng cửa sớm, không cho ai vào nhà khi có người đàn ông kia ở đó. Đây là dấu hiệu cần con về hoặc nhờ người thân vòng một qua ngay.

Có người lạ hỏi thăm về đất đai, giấy tờ nhà. Hàng xóm, trưởng thôn đôi khi được hỏi đất nhà bà bao nhiêu mét, sổ đứng tên ai. Họ nên báo con ngay.

Khi người ở gần báo tin: hai mươi bốn giờ đầu

Nhận được cuộc gọi báo tin xấu khi đang ở xa rất dễ hoảng. Làm theo thứ tự, đừng gọi mẹ quát trước.

  1. Hỏi người báo tin những điều cụ thể: họ thấy gì, nghe gì, khi nào. Phân biệt điều thấy tận mắt với điều nghe kể lại.
  2. Gọi cho mẹ vào giờ quen thuộc, hỏi thăm bình thường, rồi mới hỏi nhẹ chuyện người báo tin nhắc tới. Không nói ai báo.
  3. Nếu đã có chuyện tiền: nói rõ với mẹ con lo, xin mẹ chờ con về rồi hãy chuyển hay bán gì. Nhờ người thân vòng một qua ngồi với mẹ trong lúc chờ.
  4. Nếu mẹ đã chuyển tiền và nghi bị lừa: hướng dẫn mẹ liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức ngay, nhờ người thân ở gần đi cùng mẹ.
  5. Nếu có dấu hiệu mẹ bị doạ, bị đánh, bị giữ giấy tờ: nhờ người thân đưa mẹ tới công an nơi gần nhất, hoặc báo công an xã nơi mẹ ở, không chờ con về.
  6. Sắp xếp về sớm nhất có thể, dù chỉ một hai ngày.

Anh Đạt rơi vào bước ba: mẹ chưa chuyển, nhưng đang tính vay hàng xóm để gửi cho ông Hưng "làm thủ tục nhận tiền đền bù". Anh xin mẹ chờ, nhờ cô họ qua ngủ với mẹ hai đêm, và về quê vào cuối tuần.

Chuẩn bị từ những lần về thăm bình thường

Những việc dưới đây nên làm khi chưa có chuyện gì, lúc mẹ còn vui vẻ đón con về. Làm sau khi đã có người lạ xuất hiện thì dễ bị hiểu là nhắm vào người đó.

  • Viết một tờ giấy liên lạc khẩn gồm tên và cách gọi các con, người thân vòng một, đặt cạnh chỗ mẹ hay ngồi. Khi bị hối thúc, mẹ cần một cái tên để gọi ngay, không phải lục danh bạ.
  • Cùng mẹ cất giấy tờ quan trọng như sổ đỏ, sổ tiết kiệm, căn cước vào một chỗ mẹ chọn, mẹ biết, một người con biết. Không mang đi khỏi nhà mẹ.
  • Kể cho mẹ nghe một vài câu chuyện lừa tình có thật quanh mình, như chuyện thời sự bình thường, không hướng về mẹ.
  • Thoả thuận một câu: trước khi đưa tiền hay giấy tờ cho người mới quen, mẹ gọi một đứa con. Mẹ không cần xin phép, chỉ cần báo.
  • Giới thiệu mẹ với vợ hoặc chồng của mình như một người mẹ có thể gọi. Nhiều bà mẹ ngại làm phiền con trai nhưng lại dễ tâm sự với con dâu.
  • Ghi lại tên vài người bạn thân của mẹ và cách liên lạc, để lúc cần con biết hỏi ai.

Anh Đạt đã làm được bốn trong sáu việc này từ dịp Tết trước. Nhờ tờ giấy liên lạc khẩn cạnh điện thoại, khi ông Hưng hối thúc lần thứ hai, bà Thu đã gọi cho con dâu trước khi đi vay hàng xóm.

Về thăm có mục đích, và giới hạn của người con

Lần về đó, anh Đạt không đến để bắt mẹ chia tay. Anh đến để làm ba việc: gặp người đàn ông kia một lần trong bữa cơm nếu ông ta chịu tới, ngồi với mẹ đọc lại những lần ông ta nhắc tới tiền, và cùng mẹ lập một quy ước nhỏ là trước khi đưa tiền hay giấy tờ cho ai, mẹ gọi con hoặc cô họ. Ông Hưng không tới bữa cơm. Mẹ anh tự đặt câu hỏi vì sao.

Luật đặt cho con nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ. Điều 71 khoản 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 ghi con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ ốm đau, già yếu; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc. Chăm sóc không có nghĩa là quyết định thay. Nó có nghĩa là có mặt, kể cả có mặt qua những người mình nhờ.

Giới hạn của người con cũng cần nói rõ. Cha mẹ có quyền có bạn mới, có quyền giữ chuyện riêng. Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ đời sống riêng tư và bí mật thư tín, điện thoại của mỗi người. Mạng lưới người ở gần chỉ có ý nghĩa khi nó giúp mẹ an toàn mà vẫn được sống như mẹ muốn.

Câu hỏi thường gặp

Con ở xa làm sao biết cha mẹ ở quê đang bị lừa tình?

Gọi điện đều cùng giờ, gọi video mỗi tuần, nhờ ba bốn người ở gần như người thân, bạn thân của mẹ và hàng xóm tin cậy báo khi thấy mẹ hỏi chuyện tiền, bán đồ, có người lạ đưa đón hoặc mẹ có vẻ sợ hãi.

Nhờ hàng xóm để ý cha mẹ có phải là theo dõi không?

Không, nếu nhờ họ qua chơi và chỉ báo khi có bất thường về tiền bạc hay an toàn. Sẽ thành theo dõi nếu nhờ họ đếm khách, hỏi dò hay đọc điện thoại. Nên để cha mẹ biết con có nhờ người hay qua thăm.

Mẹ ở quê bị người mới quen đưa đi ngân hàng nhiều lần thì làm gì?

Gọi mẹ hỏi thăm, nói rõ con lo, xin mẹ chờ con về rồi hãy chuyển hay rút thêm. Nhờ người thân ở gần qua ngồi với mẹ. Nếu mẹ đã chuyển và nghi bị lừa, liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức ngay.

Có nên nhờ trưởng thôn hay công an xã để ý cha mẹ không?

Không cần kể chuyện gia đình với họ khi chưa có gì. Nếu đã có dấu hiệu bị doạ, bị đánh, bị giữ giấy tờ hay có người lạ hỏi về đất đai nhà mình, báo công an nơi gần nhất là đúng, không cần chờ con về.

Con không về được thì gặp người mới quen của mẹ bằng cách nào?

Đề nghị một cuộc gọi video ba người có mẹ cùng ngồi, giới thiệu tự nhiên. Người có ý tốt thường sẵn lòng. Người liên tục né gặp con cái, kể cả qua video, là một thông tin con nên ghi lại và nói nhẹ với mẹ.

Nhiều anh chị em ở xa thì chia việc thế nào?

Theo Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình, các con cùng nhau chăm sóc cha mẹ. Chia lịch gọi điện để ngày nào mẹ cũng có một cuộc, chọn một người làm đầu mối nhận tin từ người ở gần, và luân phiên về thăm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138