YeuNgay.comYêu Ngay
Sau khi bị lừa

Bị lừa tình bằng tiền đi vay: nói với người cho vay, sắp lại nợ, tránh vay chồng nợ

Tiền chuyển cho kẻ lừa là tiền vay của người thân, đồng nghiệp hay khoản vay tiêu dùng. Kê lại nợ, chọn khoản trả trước, câu nói với người cho vay và bẫy vay chồng nợ.

A Vietnamese saleswoman in her late thirties sits at a small balcony table at night with blank sheets of paper and a calculator, two children asleep inside, high angle, dim warm light

Nếu số tiền bạn chuyển cho kẻ lừa tình là tiền đi vay, khoản nợ đó vẫn còn nguyên dù tiền đã mất; việc cần làm là kê lại toàn bộ nợ, nói thật với từng người cho vay, đề xuất một lịch trả vừa sức có giấy tờ, và tuyệt đối không vay nóng để lấp chỗ trống. Trình báo vụ lừa vẫn làm song song, nhưng đừng lấy hy vọng thu hồi làm kế hoạch trả nợ.

Tình huống giả định: chị Thắm, 39 tuổi, nhân viên bán hàng, nuôi hai con. Chị vay em gái 70 triệu, vay một đồng nghiệp 40 triệu, vay một khoản tiêu dùng 30 triệu, tất cả để chuyển cho "người yêu" làm phí giải ngân một khoản thừa kế. Khi biết bị lừa, chị không ngủ được vì nghĩ tới ba người chờ tiền. Bài này đi qua cách chị sắp lại từng món.

Nợ vẫn là nợ, kể cả khi tiền đã bị lừa mất

Điều này rất khó chấp nhận nhưng cần nói rõ từ đầu. Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa hợp đồng vay tài sản: bên cho vay giao tài sản cho bên vay, đến hạn bên vay phải hoàn trả tài sản cùng loại đúng số lượng, và chỉ trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định. Điều 466 quy định bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn.

Việc bạn dùng tiền vay vào đâu, kể cả bị lừa mất, không làm thay đổi nghĩa vụ với người cho vay. Em gái chị Thắm không có lỗi gì trong vụ lừa; đồng nghiệp của chị cũng vậy. Hiểu điều này giúp bạn nói chuyện với họ đúng tâm thế: không né tránh, không đổ cho hoàn cảnh, mà cùng tìm cách trả.

Điều 466 còn có một chi tiết đáng biết: nếu vay không lãi mà đến hạn không trả hoặc trả không đủ, bên cho vay có quyền yêu cầu trả lãi trên số tiền chậm trả theo mức luật định, trừ khi có thoả thuận khác. Một lịch trả mới có thoả thuận rõ ràng giúp cả hai bên tránh những tranh cãi kiểu này về sau.

Kê lại toàn bộ khoản nợ trên một trang

Bảng của chị Thắm, làm trong một buổi tối. Cột cuối là mức độ áp lực, không phải mức độ quan trọng của người cho vay.

Người cho vaySố tiềnLãi, phíHạn trảCó giấy tờÁp lực
Khoản vay tiêu dùng30 triệuCó lãi, có phí phạt trễ hạnTrả góp hằng thángCó hợp đồngCao: phạt trễ hạn tăng nhanh
Đồng nghiệp40 triệuKhông lãiHứa trả sau 2 thángChỉ có tin nhắnTrung bình: người này đang dành tiền cưới
Em gái70 triệuKhông lãiKhông hẹn cụ thểKhông cóThấp trước mắt, nhưng quan hệ lâu dài
Tổng140 triệu

Kê xong, chị Thắm thấy nỗi sợ có hình dạng rõ hơn: ba khoản, ba mức áp lực khác nhau, không phải một khối đen không đáy. Thêm một dòng thu nhập và chi tiêu thiết yếu của gia đình bên dưới bảng: thu nhập 11 triệu một tháng, chi tối thiểu cho ba mẹ con 7,5 triệu, còn lại 3,5 triệu là phần có thể dành trả nợ.

Nếu bạn còn những khoản nợ khác không liên quan tới vụ lừa, như tiền chơi hụi, tiền mua trả góp, đưa luôn vào bảng. Kế hoạch chỉ đứng vững khi nhìn thấy mọi khoản cùng lúc. Đừng ghi bớt vì ngại, bảng này là để bạn nhìn, chưa phải để ai khác đọc.

Chọn khoản nào trả trước

Khoản có lãi và phí phạt trễ hạn. Trả đúng kỳ khoản vay tiêu dùng để không phát sinh phí phạt và không bị ghi nợ xấu. Nếu thật sự không trả nổi kỳ tới, gọi chính đơn vị cho vay qua kênh chính thức để hỏi về giãn kỳ, trước khi tới hạn chứ không phải sau.

Người cho vay đang có nhu cầu gấp. Đồng nghiệp đang dành tiền cưới nên cần biết sớm sẽ nhận lại bao nhiêu, khi nào. Một khoản trả nhỏ đều đặn kèm lịch rõ ràng tốt hơn lời hứa trả cả cục không có ngày.

Người thân ít áp lực trước mắt. Không có nghĩa là để cuối cùng rồi quên. Thoả thuận một mức nhỏ, thậm chí tượng trưng, bắt đầu từ tháng đầu tiên, để giữ niềm tin.

Giữ lại phần chi thiết yếu. Đừng cắt tiền ăn, tiền học của con để trả nợ nhanh hơn. Một kế hoạch làm gia đình kiệt sức sẽ đổ vỡ giữa chừng.

Với chị Thắm, ví dụ tính. 3,5 triệu mỗi tháng chia: 1,6 triệu kỳ góp khoản vay tiêu dùng, 1,4 triệu cho đồng nghiệp, 500 nghìn cho em gái. Sau khoảng 19 tháng, khoản vay tiêu dùng xong, phần đó dồn sang hai khoản còn lại.

Nói với người cho vay: câu mẫu cho từng người

Nói càng sớm càng tốt, trước hạn trả, trực tiếp hoặc gọi điện. Đừng để người cho vay biết qua người khác. Chuẩn bị sẵn bảng kê và con số bạn đề xuất trả mỗi tháng, để cuộc nói chuyện có lối ra chứ không chỉ là lời xin lỗi.

Với đồng nghiệp, chị Thắm nói: "Chị xin lỗi em trước. Khoản bốn mươi triệu chị vay, chị bị lừa mất rồi, chị đã trình báo công an. Chị sẽ trả em 1,4 triệu mỗi tháng từ lương, bắt đầu từ tháng này. Nếu em cần gấp một phần, nói chị, chị sẽ tính thêm. Chị muốn hai chị em viết lại giấy cho rõ." Câu nói có đủ bốn ý: xin lỗi, sự thật, việc đã làm, con số cụ thể.

Với em gái: "Chị có chuyện này nói với em, chị rất ngại. Bảy mươi triệu em cho chị mượn, chị đã chuyển cho một người lừa chị qua mạng. Chị không xin em bỏ qua. Chị sẽ trả dần, mỗi tháng năm trăm nghìn lúc đầu, khi trả xong khoản khác chị sẽ tăng lên." Em gái chị khóc, giận, rồi hỏi chị đã ăn gì chưa.

Nếu người cho vay giận dữ, nghe hết, không cãi. Có thể hẹn: "Em cứ suy nghĩ, mai chị gọi lại để mình thống nhất." Cơn giận đầu tiên thường dịu đi khi họ thấy bạn có kế hoạch và giữ lời ở những tháng đầu.

Nếu bạn nhiều tuần liền không dám mở tin nhắn của người cho vay, đó là dấu hiệu nên nhờ một người thân đứng cạnh khi gọi. Chị Thắm nhờ mẹ ngồi bên lúc gọi cho em gái; mẹ không nói gì, chỉ ngồi đó, nhưng chị nói đủ được hết những gì đã chuẩn bị.

Viết lại giấy nợ với lịch trả mới

Một tờ giấy ngắn giúp cả hai bên yên tâm. Không cần văn bản phức tạp, chỉ cần rõ ràng.

  1. Ghi họ tên, số căn cước, địa chỉ của hai bên.
  2. Ghi số tiền đã vay, ngày vay, số tiền đã trả (nếu có), số tiền còn nợ.
  3. Ghi lịch trả: mỗi tháng bao nhiêu, ngày nào, trả bằng cách nào (chuyển khoản có nội dung rõ ràng).
  4. Ghi thoả thuận về lãi: không lãi, hay có lãi bao nhiêu, để tránh tranh cãi về sau.
  5. Ghi điều chỉnh: nếu tháng nào khó khăn, báo trước bao nhiêu ngày, trả bù vào tháng nào.
  6. Hai bên ký, mỗi người giữ một bản; mỗi lần trả, chuyển khoản ghi rõ "tra no thang..." để có dấu vết.

Chị Thắm viết ba tờ, mỗi người cho vay một tờ. Đồng nghiệp chị ban đầu bảo không cần, sau đó cầm lấy và nói thật ra có giấy thì đỡ phải nghĩ.

Giữ đúng lịch ở ba tháng đầu quan trọng hơn trả nhiều. Nếu tháng nào hụt, nhắn trước cho người cho vay vài ngày, nói rõ sẽ bù vào tháng nào. Một tin nhắn báo trước giữ được niềm tin, một lần im lặng thì làm mất nó.

Song song với trả nợ: việc pháp lý vẫn phải làm

Trả nợ là việc của bạn với người cho vay; trình báo là việc của bạn với kẻ lừa. Hai việc chạy song song, đừng để việc này thay việc kia.

ViệcLàm khi nàoGhi chú cho người đi vay để chuyển
Trình báo công anCàng sớm càng tốtGhi rõ trong đơn phần tiền nào là tiền vay, vay của ai, để thiệt hại được ghi đúng
Báo ngân hàng tra soátTrong ngày phát hiệnMang mã tra soát khi nói chuyện với người cho vay để họ thấy bạn đã làm gì
Lưu hợp đồng, tin nhắn vayNgayGiấy tờ vay chứng minh nguồn tiền, cần khi khai thiệt hại
Theo dõi tin báoMỗi một, hai thángNếu có kết quả thu hồi, báo ngay cho người cho vay
Giữ sổ trả nợMỗi lần trảGhi ngày, số tiền, người nhận; đính kèm ảnh chuyển khoản

Em gái chị Thắm hỏi: "Lỡ công an lấy lại được tiền thì sao?" Chị trả lời: "Thì chị trả em sớm hơn. Còn chưa lấy lại được thì chị vẫn trả theo giấy." Câu đó giúp em gái chị yên lòng hơn bất cứ lời hứa nào.

Bẫy vay chồng nợ sau khi bị lừa

Người đang nợ và đang xấu hổ là mục tiêu dễ của những lời mời sau. Nhận ra để tránh:

  • Vay nóng lãi cao để trả gọn một lần cho người thân. Khoản nợ không lãi biến thành khoản nợ lãi cao, áp lực tăng gấp nhiều lần.
  • "Khoản vay hỗ trợ nạn nhân lừa đảo" quảng cáo trên mạng, yêu cầu đóng phí hồ sơ trước. Đây là lừa đảo.
  • Dịch vụ "thu hồi tiền bị lừa" thu phí trước, hứa lấy lại để trả nợ.
  • Cầm cố giấy tờ nhà, xe cho người lạ để lấy tiền nhanh.
  • Vay chỗ này đắp chỗ kia để không ai biết chuyện. Sớm muộn các khoản sẽ chạm hạn cùng lúc.
  • Lời mời việc làm thêm "nhận tiền chuyển hộ" để có thu nhập trả nợ. Đó là cách người ta bị biến thành tài khoản trung gian cho tiền lừa đảo.

Nếu áp lực nợ khiến bạn mất ngủ kéo dài, không thiết ăn uống hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân và đến cơ sở y tế gần nhất. Món nợ có thể trả dần trong vài năm; sức khoẻ và mạng sống của bạn thì không có gì đổi được.

Câu hỏi thường gặp

Bị lừa mất tiền vay thì có được miễn trả nợ không?

Không. Việc bị lừa không làm mất nghĩa vụ trả nợ với người cho vay theo hợp đồng vay tài sản. Bạn có thể thương lượng lại lịch trả, nhưng khoản nợ vẫn còn nguyên.

Nếu sau này công an thu hồi được tiền thì sao?

Nếu có kết quả thu hồi, bạn dùng khoản đó để trả nợ sớm hơn theo lịch đã thống nhất. Nhưng đừng lập kế hoạch trả nợ dựa vào khoản thu hồi, vì không ai biết trước có lấy lại được hay không và lấy lại bao nhiêu.

Người cho vay dọa kiện thì làm gì?

Bình tĩnh nói chuyện lại, đưa ra lịch trả cụ thể và đề nghị viết giấy. Phần lớn người cho vay muốn nhận lại tiền hơn là đi kiện. Nếu tranh chấp kéo dài, bạn có thể tìm luật sư tư vấn trực tiếp tại văn phòng có địa chỉ rõ ràng.

Có nên nói với người cho vay là mình bị lừa tình không?

Nên nói thật rằng tiền bị lừa và bạn đã trình báo, mức chi tiết về chuyện tình cảm thì tuỳ bạn. Nói thật giúp người cho vay hiểu hoàn cảnh và tin vào kế hoạch trả của bạn hơn là một lý do mơ hồ.

Khoản vay tiêu dùng trả không nổi thì làm thế nào?

Gọi cho chính đơn vị cho vay qua số chính thức trước kỳ hạn để hỏi về giãn kỳ hoặc điều chỉnh. Không vay một khoản khác để trả khoản này, và không tin các dịch vụ đảo nợ quảng cáo trên mạng.

Trả nợ bằng tiền mặt hay chuyển khoản tốt hơn?

Chuyển khoản với nội dung rõ ràng, ví dụ trả nợ tháng mấy, giúp cả hai bên có dấu vết. Nếu trả tiền mặt, nhờ người nhận ký xác nhận vào giấy nợ mỗi lần nhận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138