YeuNgay.comYêu Ngay
Những người hay bị nhắm tới

Công nhân xa quê bị lừa tình: dấu hiệu quanh khu trọ và cách giữ tiền dành dụm

Người lao động xa quê hay bị nhắm vì cô đơn sau ca làm và có tiền dành dụm gửi về nhà. Dấu hiệu quanh khu trọ, giấy tờ tuỳ thân và cách viết giấy khi cho vay.

Two young Vietnamese factory workers in uniforms sit on plastic stools outside a row of rented rooms at night, seen from behind, warm bulb light

Người lao động xa quê hay bị nhắm vì họ thường cô đơn sau mỗi ca làm, có một khoản tiền dành dụm đều đặn để gửi về nhà, và ít người thân ở gần để hỏi ý. Kẻ lừa ở môi trường này không cần đóng vai doanh nhân hào nhoáng; chỉ cần là người đồng hương, người cùng xóm trọ, người quen của bạn cùng ca.

Cách giữ mình nằm ở ba việc cụ thể: không cho ai mượn giấy tờ tuỳ thân, không đứng tên vay giúp, và khi cho vay thì viết giấy rõ ràng. Phần dưới có câu chuyện của Mai, bảng dấu hiệu quanh khu trọ, mẫu nội dung giấy vay tiền và những điều luật liên quan.

Câu chuyện của Mai và chiếc thẻ căn cước

Mai 24 tuổi, rời quê lên làm công nhân may được ba năm. Mỗi tháng chị gửi về cho mẹ một nửa lương, nửa còn lại chi tiêu và để dành. Một anh tự giới thiệu cùng huyện với chị, làm ở công ty bên cạnh, hay ghé quán nước đầu dãy trọ. Anh nói giọng quê, kể tên mấy cái chợ ở quê chị rành rọt. Hai người thân nhau rất nhanh.

Sau hai tháng, anh rủ chị cùng tính chuyện về quê cưới. Anh nói cần mượn thẻ căn cước của chị để "làm hồ sơ nhà ở", rồi nhờ chị đứng tên vay một khoản tiêu dùng vì anh "đang có nợ xấu, không vay được". Anh hứa tháng nào cũng sẽ đưa tiền để chị trả góp. Ba tháng đầu anh đưa đủ. Tháng thứ tư anh nghỉ làm, đổi số, và khoản vay đứng tên Mai vẫn còn đó.

Câu chuyện là giả định nhưng các bước rất quen: dùng sự đồng hương để rút ngắn khoảng cách, nói chuyện cưới để có lý do mượn giấy tờ, trả vài kỳ đầu để tạo niềm tin. Mai không làm gì sai khi thương một người. Điều thiếu chỉ là một quy tắc đặt sẵn về giấy tờ và khoản vay.

Vì sao người lao động xa quê dễ bị nhắm

Giờ rảnh ít và rời rạc. Làm ca, tăng ca khiến người lao động ít có thời gian quen ai từ từ. Một người luôn có mặt đúng lúc tan ca, mua giúp bữa tối, đưa về phòng trọ sẽ chiếm chỗ rất nhanh trong cuộc sống vốn đã thiếu người thân.

Tiếng quê là tấm vé thông hành. Ở nơi xa, nghe giọng quê là thấy như người nhà. Kẻ xấu biết điều đó và có thể học vài tên đất, tên món ăn để tạo cảm giác đồng hương. Cùng quê chưa chắc đã cùng lòng.

Tiền dành dụm là tiền mồ hôi, giữ bằng niềm tin. Nhiều người lao động không quen giấy tờ vay mượn, cho người yêu vay chỉ bằng lời nói. Khi có chuyện, không có gì chứng minh khoản tiền đã đưa là khoản vay.

Giấy tờ tuỳ thân hay được đưa qua đưa lại. Ở khu trọ, việc nhờ nhau cầm giấy tờ đi làm thủ tục khá phổ biến. Thói quen này mở đường cho việc giấy tờ bị dùng để vay tiền, mở tài khoản hay đăng ký thứ khác mà chủ không biết.

Bảng dấu hiệu quanh khu trọ

Mỗi dấu hiệu đứng riêng có thể chỉ là trùng hợp. Khi chúng xuất hiện cùng nhau ở một người mới quen vài tháng, đó là lúc dừng lại.

Người kia nói hoặc làmĐiều đáng để ýBạn làm gì
Mượn thẻ căn cước, chụp hai mặt "để làm hồ sơ"Giấy tờ có thể bị dùng để vay hay mở tài khoảnKhông đưa; thủ tục nào cần thì bạn tự đi cùng
Nhờ đứng tên vay vì "anh có nợ xấu"Nợ của họ sẽ thành nợ của bạnTừ chối; người có nợ xấu cần tự giải quyết nợ
Không bao giờ dẫn bạn tới chỗ họ ở, chỗ họ làmThông tin cá nhân không kiểm đượcĐề nghị ghé nơi làm của họ một lần
Vay nhỏ, trả đúng hẹn, rồi vay lớn hơnXây niềm tin để vay khoản cuốiGiữ mức trần cố định, không tăng
Gợi ý gửi tiền dành dụm cho họ giữ để "đỡ tiêu hoang"Đặt mình vào vị trí giữ tiền của bạnTiền của bạn để trong tài khoản đứng tên bạn

Dòng đầu tiên là điều Mai đã bỏ qua. Ảnh chụp hai mặt giấy tờ tuỳ thân, kèm ảnh chân dung, là đủ để kẻ xấu dùng vào nhiều việc mà bạn không kiểm soát. Thủ tục chính đáng gần như luôn cần bạn có mặt.

Nếu vẫn muốn cho người yêu vay: viết giấy thế nào

Không phải ai hỏi vay cũng có ý xấu. Nếu bạn quyết định cho vay, hãy coi đó là một khoản vay thật, không phải món quà, và làm giấy ngay lúc đưa tiền. Nội dung tối thiểu nên có:

  1. Họ tên đầy đủ, số giấy tờ tuỳ thân, nơi thường trú của cả hai bên, ghi theo giấy tờ thật bạn đã tận mắt xem.
  2. Số tiền bằng số và bằng chữ, ngày đưa tiền, hình thức đưa (tiền mặt hay chuyển khoản, ghi rõ tài khoản nhận).
  3. Ngày hẹn trả hoặc cách trả từng kỳ, có lãi hay không.
  4. Chữ ký và họ tên viết tay của người vay; nếu được, thêm một người làm chứng không phải bạn bè của người vay.
  5. Chụp lại giấy, gửi bản chụp cho một người thân giữ, bản gốc cất ở chỗ an toàn ngoài phòng trọ.

Chuyển khoản thay vì đưa tiền mặt, và ghi nội dung chuyển là "cho vay" kèm ngày hẹn trả. Dấu vết này hữu ích hơn mọi lời hứa. Người vay thật lòng sẽ không ngại ký; người phản ứng gay gắt với một tờ giấy là điều bạn nên ghi nhớ.

Ví dụ tính: một khoản vay đứng tên hộ kéo dài bao lâu

Nhiều người đồng ý đứng tên vì nghĩ khoản vay nhỏ, người yêu sẽ trả. Hãy thử đặt con số vào lương thật của bạn. Ví dụ dưới đây dùng số giả định, làm tròn, chưa tính lãi phạt.

Khoản mụcCon số giả định
Khoản vay đứng tên bạn40 triệu đồng
Trả góp mỗi thángkhoảng 2,2 triệu đồng trong 24 tháng
Lương của bạn8 triệu đồng
Phần bạn vẫn gửi về quê4 triệu đồng
Còn lại cho tiền trọ, ăn uống sau khi tự trả gópkhoảng 1,8 triệu đồng

Nếu người yêu trả đều, bạn không thấy gì. Nếu người yêu biến mất ở tháng thứ tư, bạn sẽ gánh khoảng hai mươi tháng trả góp, tức là mỗi tháng mất hơn một nửa số tiền bạn đang gửi về cho cha mẹ. Chưa kể việc trễ hạn có thể làm bạn khó vay khi thật sự cần.

Con số không nhằm làm bạn sợ, mà giúp trả lời câu hỏi "giúp người yêu một chút có sao đâu". Một chút đó có thể là phần lớn số tiền bạn dành dụm trong hai năm.

Những nơi kẻ xấu hay chọn để làm quen

Nhóm đồng hương trên mạng. Nhóm người cùng tỉnh làm ở khu công nghiệp là nơi giúp nhau rất nhiều, tìm phòng trọ, tìm việc, gửi đồ về quê. Cũng vì tin nhau nên ai bình luận giọng quê, gửi lời làm quen đều được đón nhận dễ dàng.

Quán nước, tiệm sửa điện thoại quanh khu trọ. Người hay ngồi lâu, biết giờ tan ca của từng xưởng, biết ai ở phòng nào, có thể chỉ là hàng xóm thân thiện. Nhưng nếu họ hỏi han kỹ chuyện lương, chuyện gửi tiền về quê, hãy giữ khoảng cách.

Người quen của bạn cùng ca. Một lời giới thiệu từ đồng nghiệp tạo cảm giác đã có người bảo đảm. Thật ra đồng nghiệp cũng có thể mới quen người ấy vài tuần. Hãy hỏi bạn mình: quen bao lâu, có biết nhà người ta không.

Tin nhắn tuyển việc làm thêm kèm làm quen. Lời mời làm thêm buổi tối thu nhập cao, kèm sự quan tâm đặc biệt từ người giới thiệu, là hai lưỡi câu móc vào nhau. Việc làm thật không cần bạn đóng tiền hay đưa giấy tờ cho người lạ trước.

Luật nói gì về khoản vay giữa hai người yêu nhau

Bộ luật Dân sự 2015 không phân biệt người cho vay là người yêu hay người lạ. Điều 463 định nghĩa hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay, và khi đến hạn bên vay phải hoàn trả tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng. Điều 466 khoản 1 quy định bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn.

Nếu người vay đến hạn mà có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả, hoặc dùng thủ đoạn gian dối, bỏ trốn để chiếm đoạt, Điều 175 Bộ luật Hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản mô tả đúng những hành vi này tại điểm a khoản 1. Khi ngay từ đầu người kia đã dựng chuyện để lấy tiền, đó lại là dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174.

Riêng khoản vay đứng tên bạn ở tổ chức tín dụng thì về giấy tờ, bạn là người vay. Lời hứa miệng rằng người yêu sẽ trả thay không làm thay đổi điều đó. Đây là lý do việc đứng tên vay hộ là rủi ro lớn nhất trong cả bài: tiền đi về tay người khác, nghĩa vụ trả ở lại với bạn.

Câu nói mẫu khi từ chối và khi gọi về nhà

Ở xa nhà, bạn có thể ngại gọi về kể chuyện vì sợ cha mẹ lo. Nhưng một cuộc gọi đúng lúc có giá trị hơn cả tháng lương.

  • Với người yêu: "Giấy tờ của em thì em tự giữ, thủ tục gì em đi cùng anh."
  • Với người yêu: "Em không đứng tên vay cho ai cả, kể cả người nhà. Em xin lỗi."
  • Với người cùng phòng: "Nếu thấy em định đưa tiền hay giấy tờ cho anh ấy, bạn hỏi lại em một câu nhé."
  • Với cha mẹ: "Con đang quen một người cùng quê, con kể để ba mẹ biết. Ba mẹ thử hỏi xem ở quê có ai biết nhà anh ấy không."
  • Với cha mẹ khi đã có chuyện: "Con lỡ đứng tên vay cho người ta, giờ người ta bỏ đi. Con cần ba mẹ giúp con nghĩ cách."

Câu thứ tư rất thực tế: nếu người kia thật sự cùng quê, người ở quê thường hỏi ra được gia đình họ trong vài ngày. Nếu không ai biết, đó cũng là một câu trả lời.

Câu hỏi thường gặp

Người yêu mượn căn cước để làm thủ tục thì có nên đưa không?

Không nên đưa giấy tờ hay ảnh chụp hai mặt giấy tờ cho người khác cầm đi. Thủ tục chính đáng thường cần chính bạn có mặt. Nếu cần, hãy đi cùng và tự cầm giấy tờ của mình.

Đứng tên vay hộ người yêu rồi người đó bỏ đi thì ai phải trả?

Trên giấy tờ, người đứng tên vay là bạn nên tổ chức cho vay sẽ yêu cầu bạn trả. Bạn vẫn có thể yêu cầu người kia hoàn trả, nhưng cần bằng chứng về thoả thuận giữa hai người, như tin nhắn, giấy viết tay, lịch sử chuyển tiền.

Cho người yêu vay không có giấy tờ thì có đòi được không?

Vẫn có cơ sở nếu có tin nhắn nhắc tới việc vay, lịch sử chuyển khoản, người làm chứng. Tuy vậy việc chứng minh sẽ khó hơn nhiều. Từ khoản vay sau, hãy làm giấy ngay lúc đưa tiền.

Người cùng quê có đáng tin hơn người lạ không?

Cùng quê giúp kiểm chứng dễ hơn, vì người ở quê có thể hỏi ra gia đình họ. Nhưng tiếng quê tự nó không chứng minh được gì. Hãy dùng sự cùng quê để hỏi thăm thật, đừng dùng nó để bỏ qua việc kiểm tra.

Có nên gửi tiền dành dụm cho người yêu giữ giúp không?

Không nên. Tiền của bạn nên nằm trong tài khoản đứng tên bạn. Nếu sợ mình tiêu hoang, hãy gửi tiết kiệm có kỳ hạn hoặc gửi về cho cha mẹ, chứ không giao cho người mới quen vài tháng.

Bị người yêu lừa hết tiền dành dụm thì bắt đầu từ đâu?

Gom lại tin nhắn, lịch sử chuyển tiền, giấy tờ nếu có, rồi tới công an nơi gần nhất để trình báo. Báo ngân hàng qua kênh chính thức nếu tiền chuyển khoản. Gọi về cho người thân, đừng chịu đựng một mình ở phòng trọ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138