YeuNgay.comYêu Ngay
Lấy lại bình yên

Giận dữ sau khi bị lừa tình: muốn trả đũa, muốn bêu tên lên mạng thì nên làm gì

Muốn đăng ảnh kẻ lừa lên mạng, muốn tự đi đòi tiền? Vì sao người trong ảnh thường cũng là nạn nhân, rủi ro pháp lý khi bêu tên và cách dẫn cơn giận vào việc có ích.

A Vietnamese man in his thirties walks fast along an empty riverside path at dusk, fists loose at his sides, wide shot from behind, cool grey and orange sky

Giận dữ sau khi bị lừa tình là phản ứng lành mạnh, nhưng đừng để nó dẫn bạn tới việc đăng ảnh, đăng tên người bị nghi lên mạng hay tự đi đòi tiền: người trong ảnh thường cũng là nạn nhân bị lấy trộm hình, và tự xử có thể khiến chính bạn gặp rắc rối pháp lý. Cơn giận có ích nhất khi được dẫn vào những việc làm vụ án rõ hơn: bổ sung bằng chứng, trình báo đầy đủ, cảnh báo người khác mà không nêu danh tính.

Tình huống giả định: anh Khoa, 35 tuổi, thợ sửa điện lạnh, mất 90 triệu đồng sau bốn tháng quen một cô gái xưng là y tá. Khi tìm ngược ra ảnh của "cô ấy" là ảnh một cô giáo ở tỉnh khác, anh định đăng ảnh cô giáo này lên các nhóm mạng với dòng chữ "cảnh báo kẻ lừa đảo". Bạn thân anh giữ tay anh lại. Bài này đi cùng anh Khoa qua mấy tuần giận dữ đó.

Cơn giận đến từ đâu và vì sao không nên dập tắt ngay

Sau cú sốc đầu tiên, nhiều người chuyển rất nhanh sang giận. Giận vì bị coi như con mồi, giận vì những lời yêu thương hoá ra là kịch bản, giận vì số tiền dành dụm mấy năm bay mất trong vài tháng. Cơn giận này có lý do chính đáng: bạn đã bị đối xử bất công. Nó cũng là dấu hiệu bạn đang thoát khỏi giai đoạn tê liệt và tự trách.

Vấn đề không nằm ở chỗ bạn giận, mà ở chỗ cơn giận cần một đích. Kẻ lừa thật thì ở xa, ẩn sau tài khoản giả, không đấm được, không mắng được. Cơn giận vì vậy hay quay sang những đích gần hơn: người trong ảnh, người thân đã từng can ngăn, đồng nghiệp lỡ hỏi một câu, hoặc chính bạn. Anh Khoa kể những ngày đó anh quát cả người mẹ già khi bà chỉ hỏi anh ăn cơm chưa.

Không cần ép mình bình tĩnh ngay. Điều cần làm là biết cơn giận đang hướng về đâu, và chọn hướng nó vào những việc không làm hại ai, kể cả bạn. Phần dưới đây giúp bạn làm điều đó từng bước.

Ba hướng cơn giận hay đi và cách dẫn lại

Nhìn vào cột giữa để nhận ra mình đang ở hàng nào.

Giận aiBiểu hiện thường gặpRủi roDẫn lại thế nào
Kẻ lừaMuốn tìm ra, muốn đăng ảnh, muốn thuê người đòiHại nhầm người vô can, tự vướng pháp luậtGom bằng chứng, trình báo, bổ sung thông tin cho cán bộ
Người thân, bạn bèQuát tháo, bực vì lời "đã bảo rồi"Mất người đang muốn giúp mìnhNói thẳng: "Em đang giận lắm, đừng nhắc chuyện cũ, giúp em việc này"
Chính mìnhTự mắng, mất ngủ, bỏ ăn, uống rượu nhiềuSức khoẻ đi xuống, quyết định vộiVận động mạnh, viết ra giấy, gặp người tin cậy, đi khám nếu kéo dài

Anh Khoa nhận ra anh ở cả ba hàng trong cùng một tuần. Việc gọi đúng tên giúp anh dừng lại trước khi bấm đăng bài, và xin lỗi mẹ vào buổi tối hôm đó.

Một mẹo nhỏ: khi thấy cơn giận dâng lên, đếm xem trong một giờ qua bạn đã nghĩ tới việc trả đũa bao nhiêu lần. Nếu con số lớn, đó là lúc rời khỏi điện thoại, ra ngoài đi bộ hoặc làm một việc tay chân. Quyết định nào liên quan đến người khác, như nhắn tin, đăng bài, gọi điện, đều để sau khi cơn giận đã hạ, ít nhất qua một đêm.

Người trong ảnh thường cũng là nạn nhân

Kẻ lừa tình hiếm khi dùng ảnh thật của mình. Ảnh thường được lấy trộm từ tài khoản của một người bình thường: một cô giáo, một người mẫu ảnh nghiệp dư, một quân nhân, một bác sĩ. Người đó không biết gì về bạn, không nhận đồng nào, và có khi đã bị hàng chục người tìm đến mắng chửi vì chuyện họ không làm. Cô giáo trong ảnh mà anh Khoa định đăng có thể sẽ mất việc, mất danh dự chỉ sau một đêm.

Pháp luật bảo vệ người bị nói sai như vậy. Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm; người bị thông tin làm ảnh hưởng xấu có quyền yêu cầu bác bỏ, yêu cầu người đưa tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại. Điều 156 Bộ luật Hình sự quy định tội vu khống với người bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác; dùng mạng máy tính, mạng viễn thông để phạm tội là tình tiết tăng nặng ở khoản 2.

Bạn không cố ý nói sai, nhưng khi đã biết ảnh có thể là của người khác mà vẫn đăng, rủi ro là rất thật. Điều quan trọng hơn: đăng ảnh người vô can không làm kẻ lừa mất gì cả. Họ chỉ cần lấy một bộ ảnh khác và tiếp tục.

Trước khi đăng bất cứ điều gì về vụ lừa lên mạng

Nếu bạn vẫn muốn cảnh báo người khác, hãy tự kiểm tra từng điểm sau. Chỉ đăng khi tất cả đều là "có".

  • Đã trình báo công an chưa? Bài đăng không thay được tin báo, và đăng trước có thể làm kẻ lừa xoá dấu vết nhanh hơn.
  • Đã bỏ hết ảnh, tên, số tài khoản của người có thể vô can chưa? Ảnh trong hồ sơ, tên chủ tài khoản nhận tiền đều có thể thuộc về người bị mạo danh hoặc bị lợi dụng.
  • Có kể cách thức thay vì chỉ điểm người không? "Người tự xưng y tá, quen qua nhóm kết bạn, sau sáu tuần kể mẹ ốm nặng" giúp người khác nhận ra nhiều hơn một tấm ảnh.
  • Có lộ thông tin riêng của chính bạn không? Địa chỉ, nơi làm việc, số tiền cụ thể có thể kéo những kẻ "lấy lại tiền hộ" tìm đến.
  • Có công khai tin nhắn riêng của người khác không? Điều 288 Bộ luật Hình sự xử lý việc công khai hoá thông tin riêng hợp pháp của cá nhân trên mạng mà không được phép, khi đủ các điều kiện của điều luật.
  • Bạn có đang viết khi còn rất giận không? Viết nháp, để qua một đêm, đọc lại cùng một người bình tĩnh.

Anh Khoa cuối cùng viết một bài ngắn kể cách thức, không ảnh, không tên, đăng ở nhóm cư dân nơi anh sống. Hai người nhắn riêng cho anh nói họ đang gặp đúng kịch bản đó và đã dừng chuyển tiền.

Không tự đi đòi, không nhờ người đòi hộ

Khi giận, nhiều người nghĩ tới việc tự tìm đến chủ tài khoản đã nhận tiền, hoặc nhờ người quen "có máu mặt" đi đòi. Đây là hướng dễ làm mọi thứ tệ hơn. Chủ tài khoản nhận tiền nhiều khi là người bị thuê, bị mua tài khoản hoặc bị lợi dụng, không phải người cầm tiền. Đến nhà họ, doạ dẫm họ hay người nhà họ có thể dẫn tới xô xát.

Thêm nữa, việc dùng đe doạ để buộc người khác đưa tiền có thể rơi vào hành vi mà Điều 170 Bộ luật Hình sự gọi là cưỡng đoạt tài sản: đe doạ sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản. Bạn đang là người bị hại; đừng để cơn giận biến bạn thành người bị tố cáo.

Một nhóm khác cần cảnh giác: những người tự xưng có thể "truy ra kẻ lừa", "đòi nợ thuê", "lấy lại tiền trong ba ngày". Họ nhắm chính vào cơn giận và nỗi sốt ruột của bạn để lấy thêm một khoản phí. Kênh duy nhất để lần dòng tiền là cơ quan công an và ngân hàng của bạn qua kênh chính thức.

Dẫn cơn giận vào việc có ích, theo thứ tự

Mỗi khi cơn giận lên, chọn một việc trong danh sách này và làm ngay. Làm xong một việc, cơn giận thường hạ đi một nấc.

  1. Bổ sung bằng chứng: tìm thêm ảnh chụp tin nhắn, biên lai, ghi âm mà bạn chưa nộp, sắp xếp theo ngày.
  2. Viết thêm vào tin báo những chi tiết mới nhớ ra: tên gọi khác người kia dùng, câu chuyện họ kể về gia đình, giờ họ hay nhắn.
  3. Vận động mạnh trong 20 đến 30 phút: đi bộ nhanh, đạp xe, làm việc tay chân. Cơ thể cần xả bớt.
  4. Viết một bức thư giận dữ không gửi, chửi thoải mái trên giấy, rồi xé.
  5. Gọi một người bạn đã hẹn trước với lời dặn: "Khi mình gọi, cậu chỉ cần nghe mình xả năm phút, đừng khuyên gì cả."
  6. Cảnh báo người quen theo cách an toàn: kể kịch bản trong nhóm gia đình, nhóm bạn, không kèm ảnh người khác.

Một việc không nằm trong danh sách: uống rượu cho quên. Rượu làm cơn giận dễ bùng thành hành động và làm giấc ngủ kém đi.

Khi cơn giận quay vào trong nhà

Những người ở gần nhất thường hứng cơn giận nhiều nhất. Một câu hỏi bình thường của vợ, chồng, cha mẹ có thể nghe như lời trách. Nếu bạn thấy mình quát tháo nhiều hơn, đập đồ, hoặc người trong nhà bắt đầu né bạn, đó là lúc cần dừng lại. Hãy nói thẳng với họ: "Em đang giận chuyện bị lừa, không phải giận mọi người. Nếu em lớn tiếng, cứ nói em ra ngoài đi bộ."

Nếu trong nhà có ai đang dùng chuyện bạn bị lừa để mắng nhiếc, đe doạ hoặc đánh bạn, hoặc chính bạn thấy mình sắp không kiểm soát được tay chân, cần có người khác can thiệp ngay. Bạo lực trong gia đình cần báo công an, người bị thương cần đến cơ sở y tế, và nên gọi một người thân khác đến ở cùng.

Nếu cơn giận kéo dài nhiều tuần, khiến bạn mất ngủ, mất việc hoặc nghĩ tới chuyện làm hại ai đó hay làm hại chính mình, hãy nói ngay với một người thân và đến cơ sở y tế để được giúp. Giận vì bị lừa là chính đáng; để cơn giận tự quyết định thay bạn thì không.

Câu hỏi thường gặp

Đăng ảnh kẻ lừa đảo lên mạng để cảnh báo có bị phạt không?

Nếu ảnh thật ra là của người khác bị lấy trộm, việc đăng kèm lời buộc tội có thể xâm phạm danh dự, nhân phẩm của họ và kéo theo trách nhiệm dân sự, thậm chí hình sự khi đủ yếu tố. An toàn nhất là kể cách thức, không kèm ảnh, tên hay số tài khoản.

Có nên tự tìm đến chủ tài khoản đã nhận tiền không?

Không nên. Chủ tài khoản có thể chỉ là người bị thuê hoặc bị lợi dụng, và việc đến doạ dẫm có thể dẫn tới xô xát hoặc khiến bạn bị tố cáo ngược. Hãy đưa số tài khoản cho công an và ngân hàng của bạn qua kênh chính thức.

Người tự xưng có thể truy ra kẻ lừa và lấy lại tiền có đáng tin không?

Hầu hết là một màn lừa tiếp theo nhắm vào người vừa bị lừa. Họ thu phí trước rồi biến mất hoặc đòi thêm phí. Không chuyển tiền cho bất kỳ ai hứa lấy lại tiền, và báo bổ sung cho cơ quan công an nếu có người liên hệ.

Giận đến mức không ngủ được thì làm gì?

Thử vận động mạnh vào buổi chiều, tránh rượu và không đọc lại tin nhắn cũ trước khi ngủ. Viết hết điều đang giận ra giấy rồi cất đi. Nếu tình trạng kéo dài hơn vài tuần, nên đi khám để bác sĩ hướng dẫn thêm.

Làm sao để người nhà không bị mình trút giận?

Nói trước với họ rằng bạn đang giận chuyện bị lừa chứ không giận họ, và thoả thuận một tín hiệu để bạn tạm ra ngoài khi lớn tiếng. Nếu thấy mình sắp không kiểm soát được hành động, hãy rời khỏi phòng và gọi một người khác đến.

Có nên kể chuyện bị lừa trong nhóm mạng để mọi người cùng truy tìm không?

Kêu gọi truy tìm dễ biến thành săn người nhầm và đẩy kẻ lừa xoá dấu vết. Nếu muốn kể, hãy kể cách thức và dấu hiệu để người khác nhận ra, sau khi đã trình báo. Việc truy tìm để cơ quan công an làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138